بلیچینگ یا لمینت: تفاوت اصلی چیست؟
این دو درمان مشکلات متفاوتی را حل می‌کنند. بلیچینگ دندان یک فرایند شیمیایی است: ژل حاوی هیدروژن پراکسید یا کاربامید پراکسید، مولکول‌های رنگی موجود در مینا و عاج را تجزیه میکند و رنگ کلی دندان را روشن‌تر میکند. هیچ بافتی از دندان برداشته نمی‌شود.
لمینت سرامیکی (لمینت ایمکس یا پرسلن) یک درمان پروتزی است. سطح جلویی دندان معمولاً چند دهم میلی‌متر و تا حد امکان در محدوده مینا آماده میشود و پوسته سرامیکی اختصاصی روی آن چسبانده میشود. به این ترتیب رنگ، فرم، طول و فاصله‌های کوچک هم‌زمان اصلاح میشوند. درباره مقدار تراش، مقاله آیا برای لمینت دندان تراشیده میشود؟ را ببینید.
بلیچینگ دندان چگونه انجام میشود؟ بلیچینگ مطب و بلیچینگ خانگی
پیش از بلیچینگ، پوسیدگی، التهاب لثه، ریشه‌های در معرض، ترک‌ها و ترمیم‌های موجود بررسی میشوند و در صورت نیاز ابتدا جرمگیری انجام میشود. رنگ اولیه با راهنمای رنگ و عکس ثبت میشود.
- 1
معاینه و ثبت رنگ اولیه
سلامت دندان و لثه بررسی و رنگ اولیه مستند میشود.
- 2
بلیچینگ مطب
لثه‌ها با لایه محافظ پوشانده و ژل روی سطح جلویی دندانها قرار داده میشود. هر جلسه معمولاً حدود یک ساعت طول می‌کشد.
- 3
ساخت ناودان اختصاصی
با اسکن دیجیتال یا قالب‌گیری، ناودان‌های نازک و شفاف مخصوص دندان‌های شما ساخته میشود.
- 4
بلیچینگ خانگی
ژل تجویزشده داخل ناودان ریخته و برای مدت توصیه‌شده استفاده میشود؛ معمولاً طی چند هفته.
- 5
کنترل و نگهداری
رنگ نهایی ثبت و در صورت نیاز دورههای کوتاه تکمیلی برنامه‌ریزی میشود.
دو روش اغلب با هم ترکیب میشوند. انتخاب روش به سابقه حساسیت، زمان و نوع تغییر رنگ بستگی دارد. ژل خانگی غلظت کمتری دارد؛ بنابراین روشن شدن کندتر، اما در بیشتر بیماران کنترل‌شده‌تر است.
آیا بلیچینگ دندان دائمی است؟ ماندگاری بلیچینگ چقدر است؟
خیر، اثر بلیچینگ دائمی نیست. دندانها به مرور از چای، قهوه، نوشابه‌های رنگی و دخانیات دوباره رنگ می‌گیرند و برگشت تدریجی رنگ قابل انتظار است. ماندگاری از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است؛ در فرد سیگاری یا کسی که روزانه چند فنجان چای پررنگ یا قهوه می‌نوشد، رنگ زودتر برمیگردد.
مسواک منظم، معاینه هر شش ماه و شستن دهان با آب پس از نوشیدنیهای رنگی به حفظ نتیجه کمک میکند. خمیردندان‌های سفیدکننده لکه‌های سطحی را کم می‌کنند اما رنگ درونی دندان را به‌طور محسوس تغییر نمی‌دهند.
میزان روشن شدن هم برای همه یکسان نیست. رنگ‌های زرد و قهوه‌ای معمولاً پاسخ خوبی می‌دهند، اما لکه‌های تتراسایکلینی خاکستری-آبی و برخی لکه‌های فلوئوروزیس کندتر و محدودتر روشن میشوند. علت‌ها را در علت زرد شدن و تغییر رنگ دندان بخوانید.
عوارض بلیچینگ دندان: حساسیت و تحریک لثه
شایع‌ترین عارضه حساسیت دندان است که معمولاً به شکل تیر کشیدن کوتاه با سرما و گرما احساس میشود. این حساسیت معمولاً موقتی است و ظرف چند روز کاهش می‌یابد. در صورت نیاز محصولات ضدحساسیت تجویز میشود.
تماس ژل با لثه ممکن است تحریک موقت ایجاد کند؛ به همین دلیل از لثه محافظت میشود. مطالعات فراوانی نشان می‌دهند بلیچینگ زیر نظر دندانپزشک و با غلظت مناسب آسیب ماندگاری به مینا وارد نمی‌کند؛ اما استفاده خودسرانه، طولانی و با غلظت بالا خطر را افزایش میدهد.
در دوران بارداری و شیردهی بلیچینگ معمولاً به تعویق می‌افتد و پوسیدگی یا بیماری لثه ابتدا درمان میشود.
بلیچینگ یا لمینت؛ در چه شرایطی کدام مناسب است؟
بلیچینگ دندان
رنگ را روشن میکند، فرم را حفظ میکند
- بدون تراش؛ بافت دندان حفظ میشود
- فقط رنگ بافت طبیعی دندان را تغییر میدهد
- اثر آن دائمی نیست و نیاز به نگهداری دارد
- حساسیت موقت شایع است
- مشکلات فرم، طول و فاصله را حل نمی‌کند
لمینت سرامیکی
رنگ و فرم را با هم اصلاح میکند
- معمولاً به تراش محدود در مینا نیاز دارد
- رنگ، فرم، طول و فاصله‌های کوچک هم‌زمان اصلاح میشوند
- سرامیک از نظر رنگ پایدار است
- در صورت تراش، معمولاً برگشت‌پذیر نیست
- ممکن است به مرور نیاز به تعویض داشته باشد
- بلیچینگ در اولویت: وقتی فرم و ردیف دندانها هماهنگ است و مشکل فقط زردی یا تیره شدن با افزایش سن است.
- لمینت قابل بررسی است: وقتی همراه با رنگ، لب‌پریدگی، سایش، کوتاهی دندان، فاصله‌های کوچک (دیاستم) یا تفاوت فرم وجود دارد.
- لمینت یا گزینه‌های دیگر: برای لکه‌های تیره خاکستری-آبی که به بلیچینگ پاسخ کافی نمی‌دهند.
- ترکیب هر دو: وقتی فقط چند دندان جلویی لمینت میشوند و روشن‌تر شدن بقیه دندانها هم مدنظر است.
برای گزینه‌ای با تراش کمتر، مقایسه کامپوزیت ونیر و لمینت سرامیکی را بخوانید.
آیا به جای لمینت، بلیچینگ کافی است؟
برای بسیاری از افراد، بله. بخشی از کسانی که برای لمینت مراجعه می‌کنند در واقع فقط از رنگ دندان ناراضی‌اند و فرم دندان‌هایشان هماهنگ است. در این حالت امتحان کردن بلیچینگ، که تراشی ندارد، بافت دندان را حفظ میکند و راه گزینه‌های بعدی را باز نگه می‌دارد.
نکته مهم: ترمیم‌ها، روکش‌ها و لمینت‌ها با بلیچینگ روشن نمی‌شوند. اگر در دندان‌های جلو ترمیم کامپوزیت هم‌رنگ دندان دارید، ممکن است پس از بلیچینگ تیره‌تر از دندان‌های اطراف دیده شوند و نیاز به تعویض داشته باشند. رنگ بسیار سفید و یکدست هم ممکن است ظاهری مصنوعی ایجاد کند؛ رنگ باید با رنگ پوست، سن و خط لب هماهنگ باشد.
آیا قبل از لمینت میتوان بلیچینگ انجام داد؟
بله، این ترتیب رایجی است. اگر لمینت برنامه‌ریزی شده باشد، بلیچینگ اول انجام میشود؛ چون رنگ لمینت با دندان‌های سفیدشده مجاور هماهنگ میشود و سرامیک بعداً روشن نمی‌شود. رنگ دندان چند روز پس از بلیچینگ کمی تثبیت میشود و اکسیژن باقیمانده در مینا میتواند چسبندگی را موقتاً کاهش دهد؛ بنابراین معمولاً توصیه میشود دستکم یک تا دو هفته صبر کنید.
در درمان‌های جامع این مراحل در قالب طراحی لبخند انجام میشود: ابتدا رنگ هدف تعیین و سپس فرم با طراحی لبخند دیجیتال و ماک‌آپ پیش‌نمایش میشود. لمینت و سایر پروتزهای ثابت فقط برای دندان‌هایی که واقعاً نیاز دارند به کار می‌روند.
در معاینه چه مواردی بررسی میشود؟
نوع تغییر رنگ (سطحی یا درونی)، ترمیم‌ها و روکش‌های موجود، ضخامت مینا، سلامت لثه، نحوه بسته شدن دندانها (اکلوژن) و عادت دندان قروچه با هم بررسی میشوند. در صورت دندان قروچه، پلاک شب هم مطرح میشود.
دکتر مریم فاضلی، متخصص پروتزهای دندانی در ازمیر، پیش از پیشنهاد هر یک از این دو مسیر، رنگ، فرم و اکلوژن را با هم ارزیابی میکند؛ مشاوره به زبان فارسی هم امکان‌پذیر است. اگر از ایران سفر می‌کنید، برنامه‌ریزی سفر برای درمان را ببینید و برای بررسی شرایط خود از طریق صفحه تماس وقت معاینه درخواست کنید.
پرسش‌های متداول
آیا بلیچینگ دندان دائمی است؟
خیر. رنگ بهدستآمده با نوشیدنیهای رنگی، دخانیات و افزایش سن تا حدی برمیگردد. ماندگاری آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است و عادتهای روزانه نقش اصلی را دارند. معاینه منظم، جرمگیری و دورههای تکمیلی کوتاه با ناودان اختصاصی و طبق نظر دندانپزشک به حفظ طولانیتر نتیجه کمک میکند.
آیا بلیچینگ به مینای دندان آسیب می‌زند؟
وقتی زیر نظر دندانپزشک و با غلظت مناسب انجام شود، مطالعات فراوانی نشان می‌دهند آسیب ماندگاری به مینا وارد نمی‌شود. شایع‌ترین عوارض، حساسیت موقت و تحریک لثه است. استفاده خودسرانه یا با محصولات نامشخص خطر را بیشتر میکند؛ بنابراین توصیه میشود بلیچینگ زیر نظر دندانپزشک انجام شود.
بلیچینگ مطب یا بلیچینگ خانگی؟
هر دو میتوانند مؤثر باشند و تفاوت بیشتر در سرعت و کنترل است. بلیچینگ مطب سریعتر نتیجه میدهد و بلیچینگ خانگی با ژل کمغلظتتر طی چند هفته دندانها را به تدریج روشن میکند. اغلب دو روش ترکیب میشوند و انتخاب به سابقه حساسیت و نوع تغییر رنگ بستگی دارد.
حساسیت بعد از بلیچینگ چقدر طول می‌کشد؟
در بیشتر بیماران حساسیت موقتی است و معمولاً ظرف چند روز پس از پایان درمان کاهش می‌یابد. اگر حساسیت زیاد باشد، فاصله جلسات بیشتر میشود یا خمیردندان ضدحساسیت توصیه میشود. دردی که طول بکشد یا در یک دندان متمرکز باشد باید توسط دندانپزشک بررسی شود.
چه مدت بعد از بلیچینگ میتوان لمینت یا ترمیم انجام داد؟
معمولاً توصیه میشود دستکم یک تا دو هفته صبر کنید. رنگ دندان چند روز پس از بلیچینگ کمی تثبیت میشود و اکسیژن باقیمانده در مینا میتواند چسبندگی را موقتاً کاهش دهد. این فاصله به انتخاب دقیقتر رنگ و چسبیدن مطمئنتر لمینت یا ترمیم به دندان کمک میکند.
این صفحه صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی دارد. درمان مناسب شما پس از معاینه بالینی، رادیوگرافی و ارزیابی فردی تعیین میشود.
در هر عمل جراحی یا مداخله‌ای، نتایج ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
